แทงบอลถี่ ยิ่งมั่นใจเกินจริง งานวิจัยอธิบาย "วงจรอันตราย" ของการพนันกีฬาในแอป และทำไมคนโทษตัวเองถึงไม่ขอความช่วยเหลือ

การพนันกีฬาเปลี่ยนจากกิจกรรมนาน ๆ ครั้งมาเป็นสิ่งที่อยู่ในมือถือตลอดเวลา งานวิจัยใหม่ใน Psychology & Marketing เสนอว่า ยิ่งเดิมพันถี่ คนยิ่งอยากเอาชนะและมั่นใจในฝีมือตัวเองเกินจริง ซึ่งพาไปสู่ปัญหาการพนัน และพบอีกว่า คนที่เสียหนักแล้วโทษตัวเอง มักไม่ขอความช่วยเหลือ เพราะความอาย

จากแฟนบอลสู่วงจรอันตราย

เวง มาร์ก ลิม (Weng Marc Lim) จาก Sunway University ในมาเลเซีย และวากเนอร์ จูเนียร์ ลาเดรา (Wagner Junior Ladeira) จาก ESPM ในบราซิล อยากเข้าใจว่าอะไรผลักแฟนกีฬาที่แทงเล่น ๆ ให้กลายเป็นคนที่มีปัญหา พวกเขาสังเกตว่าแอปพนันสมัยใหม่มีราคาต่อรองเปลี่ยนแบบเรียลไทม์ และให้แทงเหตุการณ์สั้น ๆ ระหว่างเกมได้ เช่น ใครจะได้เตะมุมถัดไป การพนันจึงแทรกเข้าไปในการดูกีฬาทุกนาที

ทีมวิจัยเสนอลำดับที่เรียกว่า วงจรอันตรายของการพนันกีฬา (sports betting harm spiral) คือ เดิมพันถี่ → อยากแข่งขันเอาชนะ → มั่นใจเกินจริง → ปัญหาการพนัน

ห้าการศึกษา ห้ามุม

การศึกษาที่ 1 ผู้ร่วมวิจัย 101 คนเล่นแอปพนันบาสเกตบอลจำลอง กลุ่มหนึ่งแทงย่อยได้ 2 ครั้ง อีกกลุ่มได้ 8 ครั้ง กลุ่มที่แทงถี่มีคะแนนปัญหาการพนันสูงกว่า ผ่านความรู้สึกอยากเอาชนะคนอื่นและพิสูจน์ฝีมือ

การศึกษาที่ 2 ผู้ร่วมวิจัย 77 คนดูหน้าจอแอปจำลองที่มีกระเป๋าเงินดิจิทัล การแทงถี่ทำให้เกิด อคติมั่นใจเกินเหตุ (overconfidence bias) คือประเมินฝีมือทายผลตัวเองสูง และมองข้ามบทบาทของโชค

การศึกษาที่ 3 สำรวจคนแทงจริง 173 คนและให้ทายผลบอลนานาชาติ ผลสนับสนุนวงจรบางส่วน การแทงถี่สัมพันธ์กับความอยากชนะ ซึ่งสัมพันธ์กับความมั่นใจเกินและปัญหาการพนัน แต่เส้นทางเต็มทั้งสายไม่มีนัยสำคัญ

การศึกษาที่ 4 ผู้ร่วมวิจัย 127 คนเจอสถานการณ์เสียเงิน 10% หรือ 90% ของยอดในบัญชีจำลอง การเสียหนักทำให้อยากขอความช่วยเหลือมากขึ้น โดยเฉพาะในคนที่แทงถี่

การศึกษาที่ 5 ผู้ร่วมวิจัย 141 คนถูกชวนให้มองการเสียว่าเกิดจาก ตัวเอง (วิเคราะห์ผิด ตัดสินใจพลาด) หรือจาก ภายนอก (ดวงไม่ดี เหตุการณ์ไม่คาดฝัน) ผลคือเมื่อเสียหนักและโทษปัจจัยภายนอก ความตั้งใจขอความช่วยเหลือพุ่งขึ้น แต่เมื่อโทษตัวเอง ความตั้งใจแทบไม่เปลี่ยน ผู้วิจัยอธิบายว่าการโทษตัวเองกระตุ้นความอายและความอยากปิดบัง ซึ่งปิดประตูการขอความช่วยเหลือในจังหวะที่จำเป็นที่สุด

ข้อเสนอต่อผู้ออกแบบแอปและผู้กำหนดนโยบาย

ผู้วิจัยเสนอว่าฟีเจอร์ที่ทำให้การพนันเป็นการแข่งกับคนอื่น เช่น กระดานจัดอันดับและเหรียญรางวัล อาจเติมเชื้อให้ปัญหา ควรเปลี่ยนเป็นการแจ้งพฤติกรรมการเดิมพันของแต่ละคน ส่วนแคมเปญสาธารณสุขอาจช่วยให้คนมองการเสียว่าเป็นผลของการออกแบบแอป ไม่ใช่ความล้มเหลวส่วนตัว เพื่อลดความอายที่ขวางการขอความช่วยเหลือ

ข้อจำกัดที่ควรรู้

• ส่วนใหญ่ใช้แอปจำลองและถามความตั้งใจ ไม่ได้ดูพฤติกรรมจริงหรือการเสียเงินจริง
• ผู้ร่วมวิจัยส่วนใหญ่เป็นนักศึกษามหาวิทยาลัย ผู้ใหญ่ที่มีภาระการเงินต่างกันอาจตอบสนองไม่เหมือนกัน
• การศึกษาภาคสำรวจเป็นข้อมูลที่รายงานเอง จึงยืนยันเหตุและผลไม่ได้

มองจากสังคมไทย

ในไทย การพนันฟุตบอลออนไลน์ผิดกฎหมาย แต่ก็มีให้เห็นทั่วไปผ่านเว็บและแอปต่างประเทศ ฤดูกาลฟุตบอลใหญ่แต่ละครั้งมักมีข่าวคนเป็นหนี้จากการแทงบอล งานนี้ไม่ได้ศึกษาคนไทย แต่บทเรียนเรื่องความอายใช้ได้ทั่วไป คำพูดอย่าง "โง่เองที่ไปเล่น" อาจทำให้คนที่กำลังจมไม่กล้าบอกใคร

ถ้าคุณหรือคนใกล้ตัวรู้สึกว่าการพนันเริ่มควบคุมไม่ได้ ปรึกษาสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง