วันไหนงานหนัก วันนั้นรักจางลง งานวิจัยติดตามคู่รัก 100 คู่ 14 วัน พบความเครียดนอกบ้านซึมเข้าความรัก

ถ้าคืนไหนรู้สึกว่าไม่ค่อยอินกับแฟน อาจยังไม่ต้องตกใจว่ารักหมดแล้ว งานวิจัยใหม่ใน Journal of Social and Personal Relationships พบว่า วันที่เจอเรื่องเครียดนอกความสัมพันธ์มากกว่าปกติ ความรู้สึกรัก หลงใหล และใกล้ชิดกับคนรักจะลดลงเล็กน้อยในคืนนั้น ส่วนใหญ่เป็นเพราะอารมณ์ที่แย่ลง ไม่ใช่เพราะความสัมพันธ์มีปัญหา

ความเครียดที่ไม่ได้เกิดจากคู่รัก

นักวิจัยความสัมพันธ์แยกความเครียดเป็นสองแบบ แบบแรกคือความขัดแย้งระหว่างคู่ อีกแบบเรียกว่า ความเครียดนอกความสัมพันธ์ (non-relationship stress) เช่น งานล้นมือ รถติด ค่าซ่อมรถที่ไม่ได้คาดไว้ หรือทะเลาะกับญาติ เรื่องพวกนี้ไม่ได้เริ่มจากคู่รัก แต่ก็ตามกลับบ้านมาด้วยได้

งานวิจัยก่อนหน้าบอกแล้วว่าความเครียดจากภายนอกสัมพันธ์กับความพึงพอใจในความสัมพันธ์ที่ลดลง แต่ยังไม่ค่อยมีใครดูแยกว่ามันกระทบ "ส่วนประกอบ" ไหนของความรักบ้าง ระหว่างความรัก (อยากให้อีกฝ่ายดี) ความหลงใหล (แรงดึงดูดทางกาย) และความใกล้ชิด (รู้สึกปลอดภัยและเปิดใจต่อกัน)

ติดตามทุกคืน 14 วัน

เอเจ ยิลมาซ (Ece Yilmaz) และซาราห์ สแตนตัน (Sarah C. E. Stanton) แห่งมหาวิทยาลัยเอดินบะระ รับสมัครคู่รัก 100 คู่ในเมืองใหญ่ของสหราชอาณาจักร อายุ 18–64 ปี เฉลี่ยราว 24 ปี คบกันตั้งแต่ 3 เดือนจนถึงกว่า 35 ปี

ทุกคืนก่อนเที่ยงคืน แต่ละคนตอบแบบสอบถามแยกกันโดยไม่ปรึกษาคู่ ว่าวันนี้เจอเรื่องกวนใจจากรายการ 10 อย่างกี่เรื่อง เช่น งานบ้าน ปัญหาการเดินทาง ป่วย ขัดแย้งกับเพื่อนหรือเพื่อนร่วมงาน แล้วให้คะแนนอารมณ์ และให้คะแนนความรัก ความหลงใหล และความใกล้ชิดในวันนั้นจาก 1 ถึง 7 การศึกษานี้ลงทะเบียนแผนการวิเคราะห์ล่วงหน้าไว้แล้ว

สิ่งที่พบ

• วันที่เครียดกว่าปกติของตัวเอง ความรู้สึกทั้งสามลดลง แม้ควบคุมอารมณ์รายวัน ระยะเวลาที่คบ และความรู้สึกเมื่อวานแล้ว ผลยังอยู่ แต่ขนาดเล็ก เรื่องกวนใจเพิ่มหนึ่งเรื่องทำให้คะแนนลดลงราว 0.04–0.13 จาก 7 ผู้วิจัยชี้ว่าผลเล็ก ๆ รายวันอาจสะสมได้ถ้าเกิดต่อเนื่อง
• คนที่ชีวิตเครียดเป็นประจำ ไม่ได้รักน้อยกว่าคนอื่น ผู้วิจัยคาดว่าคนกลุ่มนี้อาจมีวิธีรับมือของตัวเอง แต่ไม่ได้วัดเรื่องนี้โดยตรง
• ความเครียดของคู่ไม่ได้ลดความรักของเราโดยตรง แต่ส่งผลทางอ้อม คือความเครียดของคู่ทำให้อารมณ์เราแย่ลง แล้วอารมณ์ที่แย่ค่อยกระทบความรู้สึก
• อารมณ์คือตัวเชื่อม การวิเคราะห์เพิ่มเติมเห็นลำดับว่า เครียดมากขึ้น อารมณ์ดีลดลงและอารมณ์ลบเพิ่มขึ้น แล้วความรู้สึกโรแมนติกก็อ่อนลงตาม

ข้อจำกัดที่ควรรู้

• กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่อายุน้อย คบกันเฉลี่ย 2.8 ปี ราว 70% เป็นนักศึกษา 85.5% ยังเป็นแฟนกัน ไม่ได้แต่งงาน และอยู่ด้วยกันเพียง 38%
• 85.5% เป็นคนผิวขาว และคะแนนความรักเฉลี่ยสูงมาก (ราว 6.6 จาก 7) ผลอาจไม่ใช้กับคู่ที่มีปัญหาเรื้อรัง
• นับจำนวนเรื่องเครียด แต่ไม่ได้วัดว่าแต่ละเรื่องหนักแค่ไหนสำหรับแต่ละคน
• เป็นการเก็บข้อมูลรายวัน ไม่ใช่การทดลอง จึงยืนยันเหตุและผลไม่ได้ อาจเป็นไปได้ว่าวันที่ความสัมพันธ์ไม่ดี คนก็รายงานว่าเจอเรื่องเครียดข้างนอกมากขึ้นเอง

มองจากชีวิตคนไทย

ชีวิตคนเมืองในไทยมีเรื่องกวนใจรายวันไม่น้อย ทั้งรถติด งานล้นจนเลยเวลา หรือแชตกลุ่มงานที่เด้งตอนสามทุ่ม งานนี้ชวนให้แยกให้ออกว่า ความเหินห่างคืนนี้มาจากความสัมพันธ์จริง หรือแค่ตามมาจากออฟฟิศ วิธีง่ายที่สุดอาจเป็นการบอกคนรักตรง ๆ ว่า "วันนี้หนัก ไม่ได้เกี่ยวกับเธอ" เพื่อไม่ให้อีกฝ่ายตีความผิด ข้อแนะนำนี้เป็นของ TheTham ไม่ได้มาจากงานวิจัย