กินน้ำมันปลาทุกวันนาน 2 ปี ความจำไม่ดีขึ้น งานวิจัยใหม่ไม่หนุนให้ใช้กันอัลไซเมอร์
DHA เดินทางถึงสมองจริงและเพิ่มขึ้น 17% แต่ผลทดสอบความจำและขนาดสมองส่วนความจำไม่ต่างจากกลุ่มที่กินยาหลอก
สรุปสั้น
- ทดลองกับผู้สูงวัยกลุ่มเสี่ยงอัลไซเมอร์ 365 คน ให้กิน DHA วันละ 2,000 มิลลิกรัม เทียบกับยาหลอก นาน 2 ปี
- DHA ในน้ำไขสันหลังเพิ่มขึ้น 17% แต่ความจำและสมองส่วนฮิปโปแคมปัสไม่ต่างจากกลุ่มยาหลอก
- งานนี้ไม่ได้บอกว่ากินปลาไม่ดี แต่บอกว่าแคปซูลน้ำมันปลาอย่างเดียวไม่ช่วยป้องกันความจำเสื่อมในกลุ่มนี้
การทดลอง
- ผู้เข้าร่วม 365 คน อายุ 55–80 ปี ทุกคนแทบไม่กินปลา และมีความเสี่ยงอัลไซเมอร์สูงกว่าคนทั่วไป
- 47% มียีน APOE4 ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงทางพันธุกรรมที่แรงที่สุดของอัลไซเมอร์ที่เกิดตอนสูงวัย
- ครึ่งหนึ่งกินน้ำมันปลาที่มี DHA วันละ 2,000 มิลลิกรัม อีกครึ่งกินยาหลอก ติดต่อกัน 2 ปี
- เป็นการทดลองแบบสุ่มและปกปิดสองทาง ทั้งผู้เข้าร่วมและนักวิจัยไม่รู้ว่าใครได้ของจริง
DHA (docosahexaenoic acid) คือโอเมก้า-3 ชนิดหลักที่พบในสมอง จึงเป็นเหตุผลที่คนเชื่อกันว่าเติมเข้าไปแล้วสมองจะดีขึ้น
DHA ถึงสมองจริง แต่ความจำไม่ดีขึ้น
หลังหกเดือน ทีมวิจัยตรวจน้ำไขสันหลังของผู้เข้าร่วม พบว่าระดับ DHA ในกลุ่มที่กินน้ำมันปลาเพิ่มขึ้นเฉลี่ย 17% แปลว่าอาหารเสริมไปถึงสมองจริง ไม่ได้ถูกขับทิ้งหมด
แต่เมื่อครบสองปี กลุ่มที่กินน้ำมันปลาทำแบบทดสอบความจำและการคิดได้ไม่ดีไปกว่ากลุ่มยาหลอก ภาพสแกนสมองก็แสดงว่าฮิปโปแคมปัส ซึ่งเป็นสมองส่วนสำคัญของความจำ หดตัวไม่ต่างกัน
ฮุสเซน นาจี ยาสซีน (Hussein Naji Yassine) หัวหน้าทีมวิจัย บอกว่า "ผลของเราไม่สนับสนุนการใช้อาหารเสริมน้ำมันปลาเพื่อป้องกันอัลไซเมอร์"
อย่าเพิ่งเลิกกินปลาทู
งานนี้ไม่ได้บอกว่าโอเมก้า-3 ไม่จำเป็น หรือการกินปลาไม่ดีต่อสุขภาพ สิ่งที่ทดสอบคืออาหารเสริม DHA ขนาดสูงแบบเดี่ยว ๆ ในผู้สูงวัยกลุ่มเสี่ยงเท่านั้น
ทีมวิจัยสงสัยว่าอาหารการกิน สุขภาพโดยรวม พันธุกรรม และอายุ อาจมีผลต่อการที่สมองดูดซึมและใช้โอเมก้า-3 งานก่อนหน้าบางชิ้นชี้ว่าโอเมก้า-3 อาจได้ผลดีกว่าเมื่อมาเป็นส่วนหนึ่งของอาหารทั้งจาน เช่น อาหารแบบเมดิเตอร์เรเนียน มากกว่ามาเป็นแคปซูล
ยาสซีนสรุปว่า "การดูแลสุขภาพตลอดชีวิตยังเป็นเครื่องมือที่ทรงพลังที่สุดที่เรามีในการลดความเสี่ยงอัลไซเมอร์"
ทำไมข่าวนี้สำคัญ
ชาวอเมริกันใช้เงินซื้ออาหารเสริมโอเมก้า-3 มากกว่าปีละหนึ่งพันล้านดอลลาร์ ในไทยเองก็มีโฆษณาน้ำมันปลาบำรุงสมองให้เห็นทั่วไป งานวิจัยแบบสุ่มที่มีกลุ่มยาหลอกและติดตามนานสองปีแบบนี้เป็นหลักฐานคุณภาพสูง ที่ช่วยให้เราตัดสินใจใช้เงินได้ดีขึ้น
ถ้าคุณกินน้ำมันปลาเพราะแพทย์สั่งด้วยเหตุผลอื่น เช่น เรื่องไขมันในเลือด อย่าหยุดเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์
ข้อจำกัด
- ศึกษาเฉพาะผู้สูงวัยกลุ่มเสี่ยงที่ไม่ค่อยกินปลา ผลอาจต่างออกไปในกลุ่มอื่น
- ไม่ได้ทดสอบปัจจัยด้านวิถีชีวิต เช่น การออกกำลังกาย การนอน หรืออาหาร
บทความนี้สรุปงานวิจัยเพื่อความรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ถ้ามีอาการหรือความกังวลเรื่องสุขภาพ ปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญ หากรู้สึกไม่ไหว โทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง
ที่มา
- ScienceDaily: ข่าวจาก Keck Medicine of USC (22 ต.ค. 2026)
- Yassine, H. N. et al. eBioMedicine 2026; 129: 106316. doi:10.1016/j.ebiom.2026.106316
